1
کارشناس ارشد MBA، دانشگاه سمنان، سمنان، ایران fatimasedady@semnan.ac.ir
2
دانشیار گروه مهندسی صنایع، دانشگاه سمنان، سمنان، ایران beheshtinia@semnan.ac.ir
10.22075/mmsd.2025.38868.1018
چکیده
سابقه و هدف: انرژیهای تجدیدپذیر در سه بُعد اصلی پایداری (اقتصادی، اجتماعی و زیستمحیطی) نقش مستقیم دارند. در سالهای اخیر، رشد تقاضای انرژی، کمبود منابع سوختهای فسیلی و خطرات زیستمحیطی توجه جهانی را به انرژیهای تجدیدپذیر معطوف کرده است و ساخت نیروگاههای تجدیدپذیر در سیاستگذاری بخش انرژی کشورها نقش مهمی ایفا میکند. از طرفی، به علت هزینههای سرمایهگذاری بالای نیروگاههای تجدیدپذیر، انتخاب درست نوع نیروگاه بسیار حائز اهمیت است. لذا این تحقیق به ارائهی رویکری ترکیبی از تکنیکهای تحلیل سلسلهمراتبی، منطق دیجیتال بهبودیافته، تاپسیس فازی، ویکور فازی و Copeland جهت اولویتبندی احداث نیروگاههای تجدیدپذیر در کشور ایران با در نظر گرفتن ابعاد مختلف، از جمله ابعاد توسعه پایدار نظیر ملاحظات فنی، اقتصادی، اجتماعی، سیاسی و زیستمحیطی پرداخته است. روش: ابتدا چند نوع نیروگاه انرژی تجدیدپذیر که در کشور پتانسیل استفاده از آنها وجود دارد شناسایی میشوند. سپس معیارهایی جهت ارزیابی و اولویتبندی احداث آنها با در نظر گرفتن ابعاد توسعه پایدار تعیین میشود. در ادامه، وزن معیارها با روشهای AHP و MDL تعیین میشود. سپس امتیاز هر نیروگاه در هر معیار محاسبه شده و در انتها با استفاده از روشهای فازی TOPSIS و VIKOR، به رتبهبندی اولویت احداث نیروگاههای تجدیدپذیر در کشور ایران پرداخته میشود. در نهایت، با استفاده از روش Copeland، نتایج روشهای مختلف یکپارچه میگردد. یافتهها: شش نیروگاه انرژی تجدیدپذیر به عنوان گزینه و 25 معیار جهت ارزیابی آنها شناسایی شد. نتایج نشان داد که به ترتیب معیارهای اصلی اقتصادی، زیستمحیطی، فنّی، سیاسی و اجتماعی بیشترین اهمیت را دارا هستند. همچنین نتایج نهایی نشان میدهند که اولویت احداث نیروگاههای تجدیدپذیر در ایران به ترتیب شامل نیروگاههای خورشیدی، برقآبی، بادی، موج و جزرومد، زمینگرمایی و زیستتوده است. این تحقیق با معرفی ۲۵ معیار ارزیابی در زمینه احداث نیروگاههای تجدیدپذیر، که در پنج بُعد اصلی (اقتصادی، زیستمحیطی، فنی، سیاسی و اجتماعی) دستهبندی شدهاند، به سیاستگذاران، مدیران و سرمایهگذاران بخش انرژیهای تجدیدپذیر کمک میکند تا دید جامعی به دست آورند و تصمیمهای مؤثرتری در زمینه تخصیص منابع محدود برای احداث نیروگاههایی که اولویت بیشتری دارند، اتخاذ کنند. نتیجهگیری: این مطالعه با استفاده از رویکردی ترکیبی شامل AHP، MDL، تاپسیس فازی، ویکور فازی و روش Copeland، اولویتبندی ساخت نیروگاههای تجدیدپذیر در ایران را با در نظر گرفتن ابعاد مختلف توسعه پایدار انجام داد. نتایج نشان میدهد که نیروگاههای خورشیدی در اولویت نخست قرار دارند و پس از آن نیروگاههای برقآبی، بادی، موج و جزرومد، زمینگرمایی و زیستتوده قرار دارند. این یافتهها بینشهای ارزشمندی برای سیاستگذاران و سرمایهگذاران فراهم میکنند و میتوانند راهنمایی برای برنامهریزی استراتژیک و تخصیص منابع در توسعه پایدار انرژی در ایران باشند.
سدادی, فاطیما و بهشتی نیا, محمدعلی . (1404). ارائهی مدلی ترکیبی برای اولویتبندی احداث نیروگاههای تجدیدپذیر با ملاحظات توسعه پایدار. مدلسازی مدیریتی در توسعه پایدار, 1(2), 1-26. doi: 10.22075/mmsd.2025.38868.1018
MLA
سدادی, فاطیما , و بهشتی نیا, محمدعلی . "ارائهی مدلی ترکیبی برای اولویتبندی احداث نیروگاههای تجدیدپذیر با ملاحظات توسعه پایدار", مدلسازی مدیریتی در توسعه پایدار, 1, 2, 1404, 1-26. doi: 10.22075/mmsd.2025.38868.1018
HARVARD
سدادی, فاطیما, بهشتی نیا, محمدعلی. (1404). 'ارائهی مدلی ترکیبی برای اولویتبندی احداث نیروگاههای تجدیدپذیر با ملاحظات توسعه پایدار', مدلسازی مدیریتی در توسعه پایدار, 1(2), pp. 1-26. doi: 10.22075/mmsd.2025.38868.1018
CHICAGO
فاطیما سدادی و محمدعلی بهشتی نیا, "ارائهی مدلی ترکیبی برای اولویتبندی احداث نیروگاههای تجدیدپذیر با ملاحظات توسعه پایدار," مدلسازی مدیریتی در توسعه پایدار, 1 2 (1404): 1-26, doi: 10.22075/mmsd.2025.38868.1018
VANCOUVER
سدادی, فاطیما, بهشتی نیا, محمدعلی. ارائهی مدلی ترکیبی برای اولویتبندی احداث نیروگاههای تجدیدپذیر با ملاحظات توسعه پایدار. مدلسازی مدیریتی در توسعه پایدار, 1404; 1(2): 1-26. doi: 10.22075/mmsd.2025.38868.1018
)