سابقه و هدف: پژوهش حاضر با هدف بررسی تأثیر دو قابلیت راهبردیِ چابکی سازمانی و یادگیری سازمانی بر عملکرد سازمانی، با در نظر گرفتن نقش میانجیگری مدیریت دانش در شرکتهای نرمافزاری شهر مشهد انجام شده است. روش: پژوهش از نظر هدف، کاربردی و از حیث نحوهی گردآوری دادهها، توصیفی-پیمایشی از نوع همبستگی است. جامعهی آماری شامل کلیهی مدیران عامل، مدیران مالی، مدیران فنی و مدیران محصول شرکتهای نرمافزاری مشهد با بیش از ۵۰ کارمند (۴۰۶ نفر در قالب ۵۸ شرکت) بود. حجم نمونه بر اساس جدول مورگان، ۲۰۱ نفر تعیین و به روش غیرتصادفی در دسترس انتخاب شدند. ابزار جمعآوری دادهها، پرسشنامه استاندارد بود. روایی پرسشنامه از طریق روایی صوری (تأیید خبرگان)، و روایی همگرا تأیید گردید. پایایی ابزار نیز با محاسبهی آلفای کرونباخ و پایایی مرکبسنجیده شد. تحلیل دادهها در دو بخش توصیفی و استنباطی و با استفاده از روش مدلسازی معادلات ساختاری و نرمافزار اسمارت پیالاس ۳ انجام گرفت. یافتهها:یافتههای آزمون هشت فرضیهی پژوهش نشان داد که: چابکی سازمانی بر عملکرد سازمانی (ضریب مسیر ۸۳۴/۰ و آمارهی تی ۳۰۷/۳۰)، چابکی سازمانی بر مدیریت دانش (۲۴۹/۰ و ۲۲۲/۵)، یادگیری سازمانی بر عملکرد سازمانی (۱۱۹/۰ و ۲۹۳/۴)، یادگیری سازمانی بر مدیریت دانش (۶۶۲/۰ و ۷۷۵/۱۴)، یادگیری سازمانی بر چابکی سازمانی (۷۱۲/۰ و ۵۸۹/۲۱) و مدیریت دانش بر عملکرد سازمانی (۱۶۹/۰ و ۵۲۴/۵) همگی تأثیر مثبت و معناداری در سطح اطمینان ۹۵ درصد دارند. همچنین، نقش میانجیگری مدیریت دانش در تأثیر چابکی بر عملکرد (ضریب غیرمستقیم ۰۴۲/۰ و آمارهی تی ۷۵۱/۳) و در تأثیر یادگیری بر عملکرد (ضریب غیرمستقیم ۱۱۲/۰ و آمارهی تی ۱۹۴/۵) نیز بهطور کامل تأیید شد. نتیجهگیری: نتایج پژوهش بهوضوح نشان میدهد که چابکی و یادگیری سازمانی هم بهصورت مستقیم و هم با میانجیگری مدیریت دانش، نقش کلیدی و مثبتی در ارتقاء عملکرد شرکتهای نرمافزاری ایفا میکنند. بهبیان دقیقتر، سازمانهای چابک با ترکیب فرآیندها و فناوری، پاسخگویی به نیازهای متغیر بازار را تسریع میبخشند و سازمانهای یادگیرنده نیز از طریق خلق و تسهیم دانش، بستری برای بهبود مستمر رفتار سازمانی فراهم میآورند. با این حال، برجستهترین دستاورد این مطالعه، تأکید بر نقش حیاتی مدیریت دانش بهعنوان یک حلقهی واسط است؛ بهطوریکه مدیریت دانش نهتنها اثرات چابکی را تشدید میکند، بلکه بهعنوان مکانیزم اصلی تبدیل یادگیری به عملکرد برتر عمل مینماید.
